Επιστροφή στο Σχολείο: Πώς να Βοηθήσετε το Παιδί να Προσαρμοστεί στη Νέα Σχολική Χρονιά

Η επιστροφή στο σχολείο σημαίνει καινούργια τάξη, διαφορετικό πρόγραμμα, περισσότερες απαιτήσεις και, πολλές φορές, νέους ανθρώπους. Για ορισμένα παιδιά η μετάβαση γίνεται εύκολα. Για άλλα, όμως, ο Σεπτέμβριος μπορεί να είναι μια περίοδος έντονης προσαρμογής.

Ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται χρόνο για να ξαναμπεί στη σχολική ρουτίνα χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποια δυσκολία. Όταν όμως η ένταση επιμένει ή επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργικότητα του παιδιού στο σπίτι και στο σχολείο, αξίζει να δούμε λίγο πιο προσεκτικά τι συμβαίνει.

Γιατί η επιστροφή στο σχολείο μπορεί να είναι δύσκολη;

Το σχολικό περιβάλλον απαιτεί από το παιδί να διαχειρίζεται ταυτόχρονα πολλές διαφορετικές πληροφορίες και απαιτήσεις.

Πρέπει να ακολουθεί οδηγίες, να παραμένει συγκεντρωμένο, να οργανώνει τα πράγματά του, να επικοινωνεί με συμμαθητές και εκπαιδευτικούς, να περιμένει τη σειρά του, να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες και να προσαρμόζεται σε ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα.

Για ένα παιδί που αντιμετωπίζει δυσκολίες στην επικοινωνία, στην οργάνωση, στην αισθητηριακή επεξεργασία ή στις κοινωνικές δεξιότητες, όλα αυτά μπορεί να απαιτούν πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια.

7 σημάδια ότι το παιδί δυσκολεύεται να προσαρμοστεί

1. Έντονη άρνηση να πάει σχολείο

Το περιστασιακό «δεν θέλω να πάω σχολείο» είναι συνηθισμένο. Όταν όμως συνοδεύεται καθημερινά από έντονο κλάμα, ξεσπάσματα, άγχος ή σωματικά παράπονα, χρειάζεται περισσότερη προσοχή.

2. Πολύ μεγάλη ένταση μετά την επιστροφή στο σπίτι

Κάποια παιδιά καταφέρνουν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του σχολείου, αλλά επιστρέφοντας στο σπίτι ξεσπούν.

Μπορεί να εμφανίζουν έντονο εκνευρισμό, κλάμα, υπερκινητικότητα ή ανάγκη να απομονωθούν. Αυτό συχνά αποτελεί ένδειξη ότι η σχολική ημέρα απαιτεί από αυτά σημαντική προσπάθεια αυτορρύθμισης.

3. Δυσκολία στην οργάνωση

Ξεχνά συνεχώς τετράδια και βιβλία; Δεν μπορεί να ακολουθήσει μια σειρά ενεργειών; Χρειάζεται επαναλαμβανόμενες υπενθυμίσεις για να ολοκληρώσει ακόμη και απλές καθημερινές διαδικασίες;

Η οργάνωση και η εκτέλεση μιας δραστηριότητας αποτελούν σημαντικές δεξιότητες για τη σχολική καθημερινότητα.

4. Δυσκολία συγκέντρωσης

Το παιδί φαίνεται να «χάνεται» κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας, εγκαταλείπει εύκολα μια εργασία ή δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες πολλών βημάτων.

Είναι σημαντικό να εξετάζεται όχι μόνο αν το παιδί συγκεντρώνεται, αλλά και σε ποιες συνθήκες παρουσιάζεται η δυσκολία.

5. Έντονη ευαισθησία σε ήχους, κίνηση ή αγγίγματα

Η τάξη, το προαύλιο και οι κοινόχρηστοι χώροι του σχολείου είναι περιβάλλοντα γεμάτα ερεθίσματα.

Για ορισμένα παιδιά ο δυνατός θόρυβος, η πολυκοσμία, οι συνεχείς κινήσεις γύρω τους ή ακόμη και συγκεκριμένα αγγίγματα μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητικά.

6. Δυσκολία στις σχέσεις με τα άλλα παιδιά

Η ένταξη στην ομάδα απαιτεί επικοινωνία, κατανόηση κοινωνικών κανόνων, ευελιξία και διαχείριση της απογοήτευσης.

Ένα παιδί μπορεί να θέλει να παίξει με τους συμμαθητές του αλλά να δυσκολεύεται να βρει τον τρόπο να συμμετέχει.

7. Ξαφνικές αλλαγές στη συμπεριφορά

Προβλήματα στον ύπνο, αυξημένη ευερεθιστότητα, μεγαλύτερη προσκόλληση στους γονείς ή απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβανε μπορεί να δείχνουν ότι η νέα καθημερινότητα το πιέζει περισσότερο από όσο φαίνεται.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Δημιουργήστε σταθερή καθημερινή ρουτίνα

Το σταθερό ωράριο ύπνου, φαγητού, διαβάσματος και παιχνιδιού βοηθά το παιδί να γνωρίζει τι ακολουθεί μέσα στην ημέρα.

Η προβλεψιμότητα μειώνει την αβεβαιότητα και διευκολύνει τη μετάβαση από τις διακοπές στη σχολική καθημερινότητα.

Μην γεμίσετε αμέσως το πρόγραμμα

Σχολείο, ξένες γλώσσες, αθλητισμός και διαφορετικές δραστηριότητες από την πρώτη εβδομάδα μπορεί να δημιουργήσουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό πρόγραμμα.

Δώστε στο παιδί λίγο χρόνο να προσαρμοστεί στη νέα σχολική πραγματικότητα.

Κάντε συγκεκριμένες ερωτήσεις

Αντί για το κλασικό «Πώς πήγε το σχολείο;», μπορείτε να ρωτήσετε:

• Ποιο ήταν το πιο ωραίο πράγμα που έγινε σήμερα;
• Υπήρξε κάτι που σε δυσκόλεψε;
• Με ποιο παιδί έπαιξες;
• Ποια στιγμή της ημέρας σου άρεσε περισσότερο;

Οι συγκεκριμένες ερωτήσεις συχνά βοηθούν περισσότερο το παιδί να εκφράσει αυτό που έζησε.

Πότε χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό;

Δεν χρειάζεται κάθε δυσκολία προσαρμογής θεραπευτική παρέμβαση.

Αν όμως οι δυσκολίες επιμένουν, επηρεάζουν συστηματικά την καθημερινότητα ή έχουν παρατηρηθεί και πριν από την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, μια αναπτυξιακή ή θεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν οι πραγματικές ανάγκες του παιδιού.

Ανάλογα με τη δυσκολία, μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση δεξιοτήτων που σχετίζονται με την επικοινωνία, την αισθητηριακή επεξεργασία, την κινητικότητα, την οργάνωση, την κοινωνική συμμετοχή ή τη συναισθηματική διαχείριση.

Η προσαρμογή δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά

Ο στόχος δεν είναι ένα παιδί να προσαρμοστεί μέσα σε συγκεκριμένο αριθμό ημερών επειδή «τα υπόλοιπα παιδιά τα κατάφεραν».

Κάθε παιδί έχει διαφορετικές ανάγκες και διαφορετικό ρυθμό.

Στο Stepping Stone Therapy στην Αθήνα, η αξιολόγηση πραγματοποιείται με βάση τη συνολική εικόνα και τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού και της οικογένειάς του.

Εάν υπάρχουν δυσκολίες που επηρεάζουν τη σχολική καθημερινότητα του παιδιού, η έγκαιρη διερεύνησή τους μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των αναγκών του και στον σχεδιασμό της κατάλληλης υποστήριξης.