Παιγνιοθεραπεία

 

 

 

“Μπορείς να ανακαλύψεις περισσότερα για έναν άνθρωπο μέσα σε μια ώρα παιχνιδιού από ότι μέσα σε ένα χρόνο συζήτησης”.

-Πλάτωνας

Το παιχνίδι είναι για τα παιδιά ο τρόπος με τον οποίο επικοινωνούν την γνώση τους για τον κόσμο γύρω τους.  Στην παιχνιδοθεραπεία, τα παιχνίδια χρησιμοποιούνται ως τις λέξεις των παιδιών και το παιχνίδι γίνεται ο λόγος του παιδιού, μέσα από τον οποίο εκφράζει τον συναισθηματικό του κόσμο.  Ετσι, η παιχνιδοθεραπεία είναι για τα παιδιά ότι είναι η ψυχοθεραπεία για τους ενήλικες.  Η χρήση παιχνιδιών, βοηθά τα παιδιά να εκφράσουν φόβους, ανησυχίες, φαντασία, θυμό και άλλα αισθήματα προς τα αντικείμενα αντί για ανθρώπους.  Μέσα από την όλη διαδικασία, τα παιδιά νιώθουν ασφαλή από τα ίδια τους τα συναισθήματα αφού το παιχνίδι τους επιτρέπει την απαραίτητα απόσταση που χρειάζονται από τραυματικές εμπειρίες και συνεπώς δεν συγκλονίζονται από τις πράξεις τους αφού αυτές λαμβάνουν χώρα σε ένα φαντασιακό πλαίσιο.  Αναπαραστώντας μια τραυματική εμπειρία μέσα από το συμβολικό παιχνίδι, το παιδί οδεύει προς την εσωτερική επίλυση, μαθαίνοντας ταυτοχρονα πως να αντιμετωπίζει παρόμοιες καταστάσεις.

Σε μία θεραπευτική σχέση βασισμένη στην αποδοχή και στη κατανόηση, η διαδικασία παιχνιδιού επιτρέπει στο παιδί να ανακαλύψει προσωπικές δυνατότητες διευρύνοντας έτσι την αυτογνωσία του.  Μέσα από την παιχνιδοθεραπεία, το άγνωστο γίνεται οικείο και τα παιδιά εξωτερικεύουν όλα όσα έχουν συμβεί εσωτερικά.  Ετσι, ενώ τα συναισθήματα που εκφράζουν (φόβος, απογοήτευση, θυμός) είναι παρόμοια με τα συναισθήματα των ενηλίκων, εκείνο που αλλάζει είναι το μέσο επικοιωνίας.  Σε αντίθεση με τους ενήλικες, τα παιδιά δυσκολεύονται να μιλήσουν για αυτά που τους απασχολούν, κυρίως γιατί βρίσκονται σε συναισθηματική εξέλιξη και δεν μπορούν να προσδιορίσουν με ακρίβεια αυτά που βιώνουν.  Η χρήση παιχνιδιών βοηθά τα παιδιά να «δραματοποιήσουν» όλα όσα τους απασχολούν αντί απλά να μιλήσουν για αυτή.

Η ατομική παιγνιοθεραπεία είναι η θεραπευτική σχέση που δημιουργεί ένα παιδί με έναν παιγνιοθεραπευτή/παιγνιοθεραπεύτρια. Η παιγνιοθεραπεύτρια, με τη βοήθεια επιλεγμένων παιχνιδιών, διευκολύνει την ανάπτυξη μιας ασφαλούς σχέσης όπου το παιδι νιώθει ελεύθερο να εκφράσει πλήρως και να εξερευνήσει σε βάθος τον εαυτό του (συναισθήματα, σκέψεις, εμπειρίες και συμπεριφορές) χρησιμοποιώντας το φυσικό τρόπο έκφρασης των παιδιών: το παιχνίδι. Μέσα σε αυτή την ιδιαίτερη σχέση το παιδί μαθαίνει οτι είναι μοναδικό και άξιο σεβασμού και οτι η αξία του δεν εξαρτάται απο το τι κάνει ή τι παράγει αλλά απο το ποιός ή ποιά είναι.

Η προσωποκεντρική Παιγνιοθεραπεία είναι μοντέλο μη–κατευθυντικής ψυχοθεραπευτικής προσέγγισης. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στο έργο του Carl Rogers και της Virginia Axline (1993). Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεωρίας τους είναι ότι τα παιδιά είναι ικανά, από πολύ μικρή ηλικία, να κάνουν επιλογές και να αναλαμβάνουν ευθύνες ανάλογες με την ηλικία τους. Όταν η πρωτοβουλία αφεθεί στο άτομο, εκείνο διαλέγει το έδαφος που θα αισθανθεί την πιο μεγάλη ασφάλεια (Axline, 1993). Η προσωποκεντρική παιγνιοθεραπεία είναι η ευκαιρία που προσφέρεται σε ένα παιδί να βιώσει την ανάπτυξη κάτω από τις πιο ιδανικές συνθήκες. Μέσα στην ασφάλεια του δωματίου παιγνιοθεραπείας το παιδί είναι το πιο σημαντικό πρόσωπο. Αυτό έχει τον έλεγχο της κατάστασης και του εαυτού του. Κανένας δεν του λέει τι να κάνει, δεν το κριτικάρει, δεν του προτείνει λύσεις ή το σπρώχνει προς μια κατεύθυνση, δεν εισβάλει στον προσωπικό του χώρο. Το παιδί βρίσκεται στο δικό του κόσμο όπου μπορεί να πει οτιδήποτε θελήσει ή και να μη μιλήσει, να παίξει με τα παιχνίδια με όποιο τρόπο αποφασίσει ή να μην τα αγγίξει καν, να εκφράσει οποιοδήποτε συναίσθημα αναδυθεί ή να παραμείνει παγερά ανέκφραστο, και παρόλα αυτά αλλά και για όλα αυτά, να γίνει απόλυτα αποδεκτό. Είναι μια μοναδική εμπειρία για ένα παιδί να ανακαλύπτει οτι σε αυτό τον ιδιαίτερο χώρο μαζί με αυτόν τον παράξενο ενήλικα, ξαφνικά εξαφανίζονται οι εντολές, οι επιπλήξεις, οι περιορισμοί(όχι όμως τα όρια), οι αποδοκιμασίες και αντικαθίστανται από την αποδοχή χωρίς όρους και την άδεια να είναι ο εαυτός του. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, συχνά αναδύονται ποικίλα συναισθήματα και το παιδί τα κοιτά κατά πρόσωπο, μαθαίνει να τα ελέγχει ή αποφασίζει να τα εγκαταλείψει. Σιγά σιγά ανακαλύπτει την προσωπική του δύναμη και τη δυνατότητα να σκέφτεται για τον εαυτό του, να παίρνει τις δικές του αποφάσεις και να μεγαλώνει ψυχολογικά. (Axline, 1993).

Βιβλιογραφία:

Axline, V. (1993) Play Therapy,United States: Ballantine Books.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *